Echa kontrowersyjnej uchwały Sądu Najwyższego

11 września 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów wydał uchwałę o sygn. akt: III CZP 65/23, która wprowadza istotne zmiany w zakresie ustalania wysokości odszkodowań komunikacyjnych. Zgodnie z treścią uchwały, w sytuacji gdy poszkodowany naprawił pojazd lub sprzedał go w stanie uszkodzonym, nie jest uzasadnione ustalanie odszkodowania na podstawie hipotetycznych kosztów naprawy.

Dotychczasowa praktyka umożliwiała poszkodowanym dochodzenie odszkodowań odpowiadających kosztom przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody, nawet jeśli naprawa nie została faktycznie przeprowadzona lub pojazd został sprzedany w stanie uszkodzonym. Nowa uchwała ogranicza tę możliwość, wskazując, że w takich przypadkach odszkodowanie powinno odzwierciedlać rzeczywistą stratę poniesioną przez poszkodowanego, a nie hipotetyczne koszty naprawy. 

Dla firm odszkodowawczych oznacza to konieczność dostosowania strategii dochodzenia roszczeń. W praktyce może to prowadzić do:

• Zmniejszenia wysokości odszkodowań – w sytuacjach, gdy poszkodowany naprawił pojazd po kosztach niższych niż te wynikające z kosztorysu, odszkodowanie będzie odpowiadało faktycznie poniesionym wydatkom.
• Konieczności dokładniejszego dokumentowania strat – poszkodowani będą musieli skupić się na zbieraniu dowodów potwierdzających rzeczywiste koszty naprawy lub różnicę wartości pojazdu przed i po szkodzie.
• Ograniczenia możliwości dochodzenia odszkodowań na podstawie kosztorysów – w przypadkach, gdy pojazd został sprzedany w stanie uszkodzonym, odszkodowanie będzie ustalane na podstawie różnicy między wartością pojazdu sprzed szkody a ceną uzyskaną za uszkodzony pojazd.

Warto zauważyć, że uchwała ta spotkała się z krytyką ze strony ekspertów środowiska prawniczego, którzy wskazują na jej lakoniczne uzasadnienie oraz potencjalne negatywne skutki dla poszkodowanych. Szczególnie rażące są krótkowzroczność tego orzeczenia i jego kazuistyczny charakter. Sąd Najwyższy nie dostrzegł bowiem szerokiego spektrum okoliczności szczególnych, jak chociażby cesja wierzytelności poszkodowanego wobec ubezpieczyciela czy też utrata pojazdu przed jego naprawą.

Soluta szczególną uwagą będzie śledzić kształtowanie się nowej linii orzeczniczej, a także czynnie w nim uczestniczyć. Już teraz wypracowaliśmy nową strategię i wiemy jak radzić sobie w tej szczególnej sytuacji.